2007/Jan/18

(เรียงตามเสียงอักษร - ค )

กะเบอะ, (เบอะ) ในภาษาสงขลา คำนี้จะใช้ในความหมาย อันที่จริง,ในความจริง, ก็เพราะว่า
เช่น
"กะเบอะ มึงเสือกเอง" ถ้าเป็นภาษากรุงเทพจะใกล้เคึยงกับ " ก็มึงเสือกหาเรื่องเอง
หรือ ก็เพราะมึงเสือกเอง "


แกะ เป็นชื่อของอุปกรณ์ที่ใช้เก็บข้าว ในชุมชนปักษ์ใต้ มีลักษณะเป็นใบมีดเล็กๆติดไว้แผ่นไม้
บางๆ ใช้เก็บข้าว(ตัดรวงข้าว)ที่ละรวง และนำไปมัดเป็น "เลียงข้าว" เลียงข้าวที่ได้จะนำไป
กองซ้อนกันใน "ห้องข้าว" ( ยุ้งข้าว) เก็บไว้ได้เป็นปี ก่อนเก็บในห้องข้าว เลียงข้าวจะต้อง
แห้งสนิท ไม่มีความชื้น

ก็องซี่ ( กงสี) ภาษาสงขลาคำนี้มาจากภาษาจีน ใช้เรียกอาคารที่พักของคนงานสวนยาง
เป็นอาคารชั้นเดียวติดดินและมีคนงานพักรวมกันหลายคน หรืออาจจะหลายครอบครัวก็ได้

กัน ในภาษาสงขลา คำนี้มีหลายความหมาย คือ 1. ด้วย "ไปกัน" จะหมายถึง ไปด้วย
2. กัน กีดกัน กันผม(ความหมายเดียวกันกับภาษากรุงเทพ) ละ 3. กัน เป็นประเภท
ของป่าไม้ คือ ป่ากัน

กางหลางแปลว่า เกเร ทำอะไรที่ค่อนข้างขวางหูขวางตา(ความหมายใกล้เคียงกับคำว่า กวนตีน)

กริบตาในภาษาสงขลาจะใช้ในความหมายกระพริบตา ( เปรียบเทียบกับภาษามลายู จะใช้คำ
ว่า
kalipในความหมายเดียวกัน)

กองลุย, กองเอ ทั้ง 2 คำมีหมายความว่า มากมายก่ายกอง, มีมากเหลือเกิน(ในภาษาสงขลา
มักจะใช้
คำว่า กองลุย มากกว่า แต่ถ้าใชัคำว่า กองเอ ก็เป็นที่เข้าใจ)

กุบกับ หมายถึง รีบด่วน "ทำอะไรกุบกับ" แปลว่า ทำอะไรที่รีบด่วน

กุนหยี, กุดหยี หมายถึง บานไม่รู้โรย(ดอกไม้)

เก้งในภาษาสงขลา จะใช้ในความหมาย ทำอะไรไม่เสร็จ เช่น "ชามเก้ง" - ชามที่ทิ้งไว้ไม่ล้าง
"เด็กขี้เก้ง" - เด็กที่อุจาระแล้วไม่ล้างก้น

โก้ ในสำเนียงสงขลาหมายถึงกู่ ตะโกน เช่น "อย่าโก้ให้ดังมันหนวกหู "หมายถึง อย่าตะโกน
ให้ดัง มันหนวกหู

โกงในภาษาถิ่นใต้มี 2 ความหมาย คือ 1. ฉ้อโกง ( เหมือนกับความหมายในภาษากรุงเทพ )
2. อาการกริยาที่หยิ่งยโส ถือตัว ไม่คบผู้อื่น เช่น " ไอ้บ่าวนี้โกงจัง พอไปเรียนบางกอก
หลบ
มาบ้าน ไม่แหลงกับใครเลยนะ "

เกียน ใช้ในความหมาย เกวียน

เกลือนอก ใช้ในความหมายความรู้สึกที่คลื่นใส้ สะอิดสะเอียน หรืออาจใช้ในความหมาย
แสดงความรู้สึกที่รับไม่ได้ ต่อคำพูด หรือการกระทำ

แกร็ด , แก็ด จะใช้ในความหมายว่า กัด กิริยาที่ใช้ฟันกัดแทะให้กร่อนทีละน้อย เช่น แมลง
สาบกัดผ้า จะใช้ว่า แมงสาบแก็ด (หรือ แกร็ด )ผ้า

ข้องเชิง ใช้ในความหมาย พันขาตัวเอง (เชิง มาจากภาษาเขมรแปลว่า ตีน,เท้า ) มักใช้กับวัว
ควาย ที่เชือกล่ามพันขา จนต้องยืนอยู่กับที่ ไปไหนไม่ได้ กินหญ้าก็ไม่ได้

ขอย หมายถึง สอย เช่น " ขอยโหลกม่วง " จะหมายถึง สอยมะม่วง

ข่อยคำนี้มีเฉพาะในภาษาสงขลา หมายถึง ด้วยเช่น " ไปข่อยม้าย ? "แปลว่า ไปด้วยกัน
ไหม ?
หรือ" ท่ามั้ง ไปข่อย " ความหมายคือ รอหน่อย จะไปด้วย

ขี้กรา ภาษาสงขลา ใช้เรียก น้ำครำใต้ถุนครัว ที่มีตะไคร่น้ำขึ้น

ขี้ชิด, ขี้เรียด หมายถึง ตระหนี่ ขี้เหนียว

ขี้โดก ใช้ในความหมายผลไม้ที่มีเมล็ดมาก เนื้อน้อย หรือ ใช้เรียกคนผอมว่า คนขี้โดก ก็ได้

ขี้เตรย หมายถึง หญ้าเจ้าชู้

ขี้หนอน ในภาษาถิ่นใต้ มี 2 ความหมาย คือ 1 ภาษาถิ่นใต้ดั่งเดิม เรียก กินนร (ครึ่งคนครึ่งสัตว์
ในป่าหิมพานต์) ว่า "นางขี้หนอน"
2พันธุ์ไม้ชนิดหนึ่งใช้เป็นสมุนไพร ใบอ่อน ยอด
อ่อน ใช้เป็นผักเหนาะ

ขี้ลม ภาษาถิ่นใต้ ใช้ความหมาย ก้อนเมฆ

ขุ่นขิ่น ใช้ในความหมาย เกือบหมด, เกือบจะไม่พอ ตัวอย่างเช่น "เดือนนี้ฉานต้องเสีย
ค่าเทอมให้ลูกชาย ขุ่นขิ่นจัง" ( ขุ่นขิ่น ในประโยคนี้จะหมายถึง เกือบไม่มีเงินเหลือ )

เขน ( ออกเสียงเป็น เค้น ) ภาษาสงขลา จะใช้เรียก พระจันทร์เสี้ยว แต่ถ้า พระจันทร์เต็มดวง
จะเรียกว่า เดือนเพ็ง (เดือนเพ็ญ)

เขี่ย( ออกเสียงเป็น เคี้ย ) หมายถึง แคะ เช่น เขี้ยฟัน ก็คือ แคะฟัน

แข็งหัว หมายถึง เขกหัว

แขบ ( ออกเสียงเป็น แคบ ) หมายถึง เร่ง หรือ รีบ คำว่า อย่าแขบ ก็คือ อย่ารีบ แต่คำ
ว่า
"ไฟแขบ" จะหมายถึง "ไฟฉาย" ในภาษากรุงเทพ

ไข่อุ้ง( ออกเสียงเป็น ไค้อุ้ง ) ใช้เรียก โรคใส้เลื่อน ( ถุงอัณฑะโต )

โขก( ออกเสียงเป็น โค้ก ) ในภาษาสงขลา จะใช้คำนี้แทน จำนวน 50 สตางค์ เช่น ซื้อกะปิ
1 โขกหมายถึง ซื้อกะปิในราคา 50 สตางค์แต่ถ้าซื้อทอง 1 โขก จะใช้หมายถึงทองที่หนัก
50 สตางค์
( ปัจจุบันคำว่า " โขก" นี้มีคนพูดน้อยมาก คงมีอยู่เฉพาะในภาษามลายูปัตตานีแต่ใช้ใน
ความหมาย "เงินบาท" เช่นซอโก๊ะ จะหมายถึง 1 บาทถ้าลีมอโก๊ะ จะหมายถึง เงิน 5 บาท
เป็นต้น )

คง ภาษาไทยถิ่นใต้ หมายถึง ข้าวโพด โดยทั่วไป ชาวปักษ์ใต้ตั้งแต่ชายแดนมาเลเซีย
จน
ถึงนครศรีธรรมราชจะเรียกข้าวโพดว่า" คง "
( เปรียบเทียบกับมลายูจะใช้คำว่า jagong )

คด ขดแข็ด คดเค็ด หมายถึง ลักษณะการคดที่วก วนไป วนมา เช่น " แรกก่อนทางขึ้นเขา
พับผ้า ไปตรัง คด ขดแข็ด คดเค็ด"
= เมื่อก่อนทางขึ้นเขาพับผ้าไปตรัง คด วกวนมาก

คนด้น หมายถึง คนดุ หรือ นักเลง

คร่อมภาษาสงขลาใช้หมายถึง กระดูกไหปลาร้า

ครม (คร็อม) ภาษาไทยถิ่นใต้สงขลาใช้หมายถึง เพลี้ย เช่น " ปลูกถั่วคราวนี้ไม่ได้ผล
คร็อม ลง ฝักถั่วหงิกหมดเลย " ในอีกความหมาย "คร็อม" จะใช้ในความหมาย อาการ
หลงลืมของผู้สูงอายุ (โรคความจำเสื่อมเสีย) เช่น" หวางนี้ หลวงไข่ คร็อมแล้ว แหลง
ไม่รู้เรื่องเลย " เดี่ยวนี้ หลวงไข่ เป็นโรคความจำเสื่อมเสียแล้ว พูดจาไม่รู้เรื่องเลย

ครด , คลด (ออกเสียงเป็น คร็อด หรือ คล็อด) เป็นคำกริยาใช้อธิบายถึงอาการการใช้ฟันหน้า
กัด แทะ กินอาหาร เช่น "ครด คง" หมายถึง แทะกัดกินข้าวโพด

คุบหวิบ หมายถึง อารมณ์โกรธ ที่เกิดขึ้นทันทีทันใด

คูรำภาษาไทยถิ่นใต้ ใช้เรียก เลียงผา หรือ แพะภูเขา

เคย หมายถึง กะปิ หรือ อวัยวะเพศหญิง(ของเด็กเท่านั้น)

เคร่า หมายถึง รอคอย เช่น "เคร่ามั้ง" ก็จะหมายถึง รอด้วย

แคระ ภาษาสงขลา ใช้ในความหมาย สะพาย เช่น แคระย่าม ( สะพายย่าม)

แค่ ภาษาถิ่นใต้ ใช้ในความหมาย ว่า ใกล้ เช่น อยู่แค่ๆบ้าน ก็หมายถึง อยู่ใกล้ๆบ้าน

แค็ก (ออกเสียงเป็น แข็ก)เป็นคำกริยาใช้ในความหมาย ยืด , เบ่ง , เต๊ะท่า หรือกิริยาท่าทาง
ที่ถือดี อวดเก่ง

แคว็ก ( ออกเสียงเป็น แขว็ก )ป็นคำกริยา หมายถึง ควัก ตัก หรือขุด

คูจง สัตว์จำพวกบ่าง แต่มีขนาดใหญ่ (เท่าแมว ) พบมากตามป่าเขา แนวเขาบรรทัด ในเขต
สตูล
-พัทลุง-สงขลา

โคม ใช้ในความหมาย กะละมัง ดังนั้น เวลาซักผ้าก็ต้องแช่ผ้าใน" โคม "

โค่-เค่ (ในสำเนียงสงขลาจะออกเสียงเป็น โข่-เข่ ) คำนี้คือคู่ คี่ หรือเลขคู่ เลขคี่ ในภาษากรุง
เทพ
"นกโค่เค่" จะหมายถึง นกเงือก (หรือ "นกเฮียก" ในสำเนียงสงขลา) ที่มัก
อพยพย้ายถิ่นในช่วงเดือนสามเดือนสี่ จากป่าในแถบเขาบันทัดเขตรอยต่อสงขลา-พัทลุง
-สตูล โดยจะบินเป็นฝูงใหญ่ผ่าน คลองหอยโข่ง หาดใหญ่ ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ เข้า
สู่ป่าเขาในเขตนาทวี สะบ้าย้อย และป่าฮาลาบาลาในเขตยะลา ในอดีตเมื่อ 40 ปีก่อนจะ
พบเห็น " นกโค่เค่ "เป็นประจำทุกปีประมาณฝูงละ 10 - 20 ตัว เมื่อมองไปไกล เด็กๆจะ
เห็นฝูงนก และจะทายกันว่า นกทั้งฝูงรวมแล้ว คู่ หรือคี่ นั้นคือที่มาของคำว่า" นกโค่เค่ "
ในปัจจุบัน หลังจากมีการสร้างสนามบินหาดใหญ่ และเปิดใช้เพื่อการพาณิชย์ มาตั้งแต่
พ.ศ. 2514 " นกโค่เค่ " ก็ค่อยๆ ลดน้อยลงจนถึงปัจจุบัน พ.ศ.2549 เด็ก แถสนามบิน
หาดใหญ่น้อยคนที่จะรู้จัก " นกโค่เค่ "

หมายเหตุ

- ภาษาไทยถิ่นใต้ ทั้งภาค จะไม่มีเสียง ง ในอักษรนำ แต่จะใช้เสียง ฮ แทน ดังนั้น หากพูดปักษ์ใต้ อักษรนำ เสียง ง. ให้แปลงเป็นเสียง ฮ.